- nastavak -

Predlog za reviziju nastavnog plana i programa
Građanskog vaspitanja u srednjim školama
Beograd, 19. maj 2007. godine

strana 2.

Četvrti razred

Prilikom razmatranja nastavnih sadržaja za program Građanskog vaspitanja u četvrtom razredu srednje škole učesnici razgovora su konstatovali da su ovi programski sadržaji u najprisnijoj vezi sa sistemskim rešenjima koja stoje pred nastavom Građanskog vaspitanja u srednjoj školi. Tokom pristupne diskusije izneta su četiri zajednička gledišta.

Prvo: U postojećim okolnostima, nastavni sadržaji Građanskog vaspitanja ne prave razliku između različitih tipova škola (gimnazije, stručne škole, četvorogodišnje škole, trogodišnje škole). Tako se dešava da se nastavni sadržaji Građanskog vaspitanja 4 najneposrednije i većim delom odnose upravo na one učenike koji ga nikad tokom školovanja ne odslušaju: na učenike trećeg stepena stručnih škola koji u najvećem procentu neposredno nakon završetka školovanja izlaze na tržište rada. Ovaj deo razgovora bio je obeležen i kraćom debatom. U njoj su izneti različiti stavovi prema tome da li su teme koje se tiču zapošljavanja i profesionalne orijentacije korisne za većinu učenika. S jedne strane, učesnici su smatrali da ove teme nisu od presudne važnosti jer većina učenika i gimnazija i srednjih škola ne izlazi na tržište rada neposredno nakon završetka srednje škole. Druga grupa učesnika smatrala je da će biti sve više onih koji će se sa srednjom školom pojavljivati na tržištu rada usled složenosti i skupoće studija. Zaključak ovog dela pristupnog razgovora je bio da je plemenita namera autora programa da dalekosežno predvide kretanje na berzi zapošljavanja i blagovremeno pripreme učenike za nastup na istoj, ali da aktuelna situacija nije takva, te učenici planirane tematske sadržaje ne prihvataju motivisano i radoznalo. Najbolje rešenje je da se postojeći broj radionica u oblasti zapošljavanja i rada ekonomiše, odnosno da se svedu na pravu meru i informativno predstave učenicima.

Drugo zapažanje tiče se činjenice da je broj tema i broj planiranih radionica u velikoj nesrazmeri, odnosno da su pojedine teme (najčešće je kao ilustracija spominjana tema Pristup informacijama od javnog značaja) obrađene u preopširnom broju radionica. Učesnici su imali jedinstven stav da bi smanjenje obima izučavanja svih tema u nastavnim sadržajima za Građansko vaspitanje 4 omogućilo da se ovaj program otvori za nove, korisne, nastavno i obrazovno funkcionalne teme i tako učini podsticajnijim za rad nastavnika i učenika.

Treće opšte zapažanje ticalo se neprimerenosti i nefunkcionalnosti sadržaja izučavanja u okviru pojedinih nastavnih tema; kao najupečatljiviji primer navođena je tematska oblast Mediji u kojoj se učenici ne upoznaju detaljnije sa prirodom, pojmom i sadržajima masovnih medija, u kojima se kod učenika ne širi i ne podstiče medijska pismenost u smislu obuke za poznavanje sadržaja, formi i prirode medija.

Četvrto zapažanje ticalo se kvaliteta priručnika koji je veoma slab i neinspirativan za rad, ne nudi nastavnicima dodatnu literaturu i dodatne vredne informacije i u kome, osim pisanih i pojedinih vizuelnih priloga, nema odgovarajćih propratnih sadžaja korisnih za rad (video materijali).

Stavovi učesnika dijaloga rezultirali su sledećim zaključcima:

1. teme Građanskog vaspitanja 4 se u većem broju slučajeva mogu smatrati korisnim i važnim, ukoliko se broj časova planiranih za njihovo ostvarivanje umanji
2. obimom rasterećen i redukovan aktuelni program omogućio bi prostor za obradu novih nastavnih tema
3. nove nastavne teme koje NEIZOSTAVNO treba uvrstiti u postojeći plan i program Građanskog vaspitanja 4 su:
1. nove tematski organizovane i saznajno usmeravane radionice o medijima (priroda medija, vrste medija, pojam javnog servisa i komercijalnog servisa, Internet kao medij, prikazivanje ličnosti i događaja u medijima, mediji kao posrednici između dešavanja (događaja) i publike, kako prepoznati kvalitetno (istraživačko) novinarstvo, govor mržnje u medijima)
2. Evropa i evropske integracije
3. Moralne i kulturne pretpostavke građanstva
4. nastavna tema Ulazak u svet rada i Razgovor sa poslodavcem nisu funkcionalne za učenike gimnazija (većina učesnika se izjasnila da nisu funkcionalne ni u sadržaju ni u obimu, dok je manji broj njih smatrao da je samo obim ovih radionica neprimeren učenicima gimnazija); bez obzira što priručnik u ovim i sličnim temama preporučuje nastavnicima slobodu da ''prerade radionice'' za učenike gimnazija, postavlja se pitanje zašto aktuelni priručnik nije ponudio radionice za gimnazijalce, a ''preradu'' preporučio za rad u odeljenjima stručnih škola
5. mali broj učesnika razgovora izjasnio se u anketi da ne treba praviti razliku u nastavnim planovima i programima Građanskog vaspitanja 4 u stručnim školama i u gimnazijama
6. prilikom realizacije nastavnog programa za Građansko vaspitanje 4 neophodno je ostvarivati čvršću korelaciju sa odgovarajućim predmetnim oblastima.

|